Ôn lại bài cũ

Bài trước chúng ta học về thanh điệu và sử dụng dấu thanh điệu. Các bạn xem lại ví dụ về thanh điệu trong bảng dưới đây:

P. TỔ THẤPP. TỔ CAO
Không dấu ꪢꪱ [mà] con chó
[1]
ꪣꪱ [ma] đi, về
[2]
Mai 1 ꪢ꪿ꪱ [má] vo, ngâm (gạo)
[3]
ꪣ꪿ꪱ [màa] (tên) sông Mã
[4]
Mai 2 ꪢ꫁ꪱ [mả] lãi, phát triển
[5]
ꪣ꫁ꪱ [maạ] con ngựa
[6]
Âm tắc [ꪀ] ꪢꪱꪀ [mák] quả (nuối)
[7]
ꪣꪱꪀ [mạk] mẩy, chắc
[8]

1. Ôn tập phụ âm

P. tổ thấpP. tổ cao

[ph]

[ph]

[ch]

[ch]

[l]

[l]

[c/k]

[c/k]

[đ]

[đ]

2. Giới thiệu nguyên âm

MayTên gọiPhiên âm
may cô
ꪼꪢ ꪶꪀ
[ô]
may cay
ꪼꪢ ꪼꪀ
[ay]
may caư
ꪻꪢ ꪹꪀ
[aư]

3. Ghép từ, đánh phần

3.1 ꪶꪠꪙ: cồ-no-phò lỏ phồn [mưa]

May cô được sử dụng như nguyên âm ô tiếng Việt, ta viết may cô trước phụ âm đầu.

ꪶꪠꪙ



3.2 ꪼꪡ: cày-pho lỏ phay [lửa]

May cay được sử dụng như vần 'ay' tiếng Việt, ta viết may cay trước phụ âm đầu, những từ chứa may cay không có phụ âm cuối.

ꪼꪡ



3.3 ꪻꪊ: càư-chò lỏ chàư [tim, tấm lòng]

May caư được phát âm là 'aư', ta viết may caư trước phụ âm đầu, những từ chứa may caư không có phụ âm cuối.

ꪻꪊ



4. Các vần chứa âm ô thường gặp

Vần chữ Thái
/vần tiếng Việt/
ꪶ..ꪚ
/ôp/
ꪶ..ꪀ
/ôk/ /ôc/
ꪶ..ꪒ
/ôt/
ꪶ..ꪥ
/ôi/
ꪶ..ꪣ
/ôm/
ꪶ..ꪙ
/ôn/
ꪶ..ꪉ
/ông/

Ví dụ:
ꪶꪎꪚ [xốp]; ꪶꪙ꫁ꪀ [nộc]; ꪶꪁꪀ [cộk]; ꪶꪩꪒ [lột]; ꪶꪒꪥ [đồi]; ꪶꪉꪣ [ngôm]; ꪶꪬꪙ [hồn]; ꪶꪜꪉ [pồng]

ÂM THẤPÂM CAO
Không dấu ꪼꪀ
[1]
ꪼꪁ
[2]
Mai 1 ꪼꪀ꪿
[3]
ꪼꪁ꪿
[4]
Mai 2 ꪶꪀ꫁ꪣ
[5]
ꪶꪁ꫁ꪣ
[6]
Âm tắc [ꪀ] ꪶꪀꪀ
[7]
ꪶꪁꪀ
[8]

6. Bài tập

1.Hoàn thành các từ sau sao cho đúng phụ âm cuối và may bằng cách điền vào chỗ trống.

ꪶꪩ..
/lôm/
..ꪒꪥ
/đồi/
ꪶ..ꪉ
/đồng/
ꪶꪕ꫁..
/tội/
ꪶꪜ..
/pồng/
ꪶꪬ..
/hồn/
..ꪠꪀ
/phốk/
..ꪋꪀ
/chộk/
..ꪀꪒ
/cốt/
ꪶꪁ..
/cột/
.ꪠ꪿ꪀ
/phốc/
..ꪋ꫁ꪀ
/chộc/

2. Hoàn thành các từ sau cho đúng thanh điệu, bằng cách thêm vào mai siêng (dấu) hoặc điền vào chỗ trống. 

 ..ꪒ
[1]
..ꪁ
[2]
ꪻꪠ
[3]
 ..ꪁ
[4]
ꪼꪠ
[5]
..ꪩ
[6]
..ꪨꪀ
[7]
ꪶ..ꪀ
[8]